टार्डिग्रेड (Tardigrade) किंवा मॉश पिगलेट (Moss Piglet)/ (Water Bear) किंवा जलभालू जलभालू (Water Bear), ज्याला वैज्ञानिक भाषेत टार्डिग्रेड (Tardigrade) किंवा मॉश पिगलेट (Moss Piglet) म्हणतात. टार्डिग्रेड हा पृथ्वीवरील सर्वात चिवट आणि सूक्ष्म जीव मानला जातो.  त्याचे चालणे आणि दिसणे लहान अस्वलासारखे (Bear) वाटत असल्याने त्याला ' वॉटर बेअर ' असे नाव देण्यात आले. रंग, आकार आणि शरीर रचना :   आकार (Size & Shape) अतिसूक्ष्म आकार: हे जीव अत्यंत लहान असतात. त्यांची लांबी साधारणपणे ०.१ मिमी ते १.२ मिमी (0.1 to 1.2 mm) यादरम्यान असते. पूर्ण वाढ झालेला टार्डिग्रेड सरासरी ०.५ मिमी चा असतो, म्हणजेच तो पाहण्यासाठी मायक्रोस्कोपची (सूक्ष्मदर्शकाची) गरज पडते. दंडगोलाकार शरीर : त्यांचा शरीराचा आकार नळीसारखा, गोलमटोल आणि दंडगोलाकार (Cylindrical या Barrel शेप) असतो.   रंग (Color)पारदर्शक किंवा पांढरे : बहुतांश टार्डिग्रेड हे पारदर्शक (Transparent) किंवा पांढऱ्या रंगाचे असतात. विविध रंगछटा: जमिनीवर राहणाऱ्या काही प्रजाती पिवळ्या, नारंगी, हिरव्या, लाल किंवा तपकिरी रंगाच्याही अस...

  आर्चर फिश (Archerfish) &  जायंट वॉटर बग (Giant Water Bug)    आर्चर फिश चे वैशिष्टय काय ?  व  ही क्रिया करण्यास कसे शिकला असेल? ┗══╰🧿╯══┛ आर्चर फिश (Archerfish) 🔴┈┉❀🏵| 🧿 |🏵❀┉┈🔴 आर्चर फिश  हा पाण्याच्या पृष्ठभागावर राहणारा एक अत्यंत हुशार आणि अद्वितीय मासा आहे. या माशाची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे तो पाण्याच्या बाहेर फांद्यांवर किंवा पानांवर बसलेल्या कीटकांवर पाण्याच्या तीव्र फवाऱ्याने हल्ला करतो आणि त्यांना पकडून  खातो.  या माशाला मराठीत 'तिरंदाज मासा' असे म्हणतात. अचूक नेमबाजीत पटाईत: हा मासा पाण्याच्या आतून तब्बल २ ते ३ मीटर (सुमारे ६ ते १० फूट) उंच असलेल्या कीटकावर पाण्याचा फवारा मारून नेम धरू शकतो. नैसर्गिक वॉटर गन :  त्याच्या तोंडाच्या वरच्या भागात (टाळूवर) एक अरुंद खोबणी (Groove) असते. जेव्हा तो आपली जीभ या खोबणीवर दाबून गिलस  (Gills) वेगाने आवळतो, तेव्हा पाण्याचा मोठा तुषार बंदुकीच्या गोळीसारखा बाहेर पडतो. प्रकाशाच्या अपवर्तनाचा अंदाज : पाण्याबाहेरून प्रकाशाचे किरण पाण्यात येताना वळतात (Refraction of Light). परंत...

  जगातील सर्वात उत्तम आणि समर्पित पिता.   🔴┈┉❀🏵| 🧿 |🏵❀┉┈🔴 प्राणी जगतात 'एम्परर पेंग्विन' (Emperor Penguin) आणि ' सी-हॉर्स' (Seahorse/समुद्री घोडा) यांना जगातील सर्वात उत्तम आणि समर्पित पिता मानले जाते. या प्राण्यांमधील पितृत्वाची भावना आणि आपल्या पिलांसाठी घेतलेले कष्ट थक्क करणारे आहेत. 🎺 प्राणी जगतातील  सर्वोत्तम पिंंत्यांची माहिती: १.🐧 एम्परर पेंग्विन (Emperor Penguin) - सर्वात सहनशील पिता अंटार्कटिकाच्या उणे ५०°C पेक्षाही कमी तापमानात हे पिता आपल्या पिलाचे रक्षण करतात. 🥚 अंड्याची राखण : मादी पेंग्विन अंडे दिल्यानंतर अन्नाच्या शोधात समुद्राकडे निघून जाते. त्यानंतर तब्बल २ महिने (६४ दिवस) नर पेंग्विन ते अंडे आपल्या पायांवर संतुलित ठेवून शरीराच्या त्वचेने उबवतो. कठोर उपवास : या दोन महिन्यांच्या काळात नर पेंग्विन एका जागेवरून हलत नाही आणि काहीही खात 🥙🥧🫒नाही. यादरम्यान त्यांचे वजन सुमारे ४५% कमी होते. 🍞🥪 पहिले अन्न: मादी परत येण्यापूर्वी जर पिल्लू अंड्यातून बाहेर आले, तर नर पेंग्विन स्वतःच्या अन्ननलिकेतून तयार होणारा एक विशेष दुग्धजन्य🥛 पदार्थ पिलाला खाऊ ...

हॅगफिश (Hagfish) & ॲक्सोलॉटल (Axolotl) 💠 💠══✺══💠 💠 👉   हॅगफिश (Hagfish)  हॅगफिश (Hagfish) हा समुद्रात राहणारा एक अत्यंत विचित्र आणि अद्वितीय जीव आहे.  हॅगफिश ही एक अत्यंत प्राचीन आणि जबडा नसलेली (jawless) समुद्री मासोळी आहे, जी दिसायला ईल (eel) सारखी लांबट किंवा  सापासारखा किंवा बाम माशासारखा असतो. अधिवास : ही समुद्राच्या तळाशी अंधाऱ्या आणि थंड पाण्यात राहते. 👏   हॅगफिशची प्रमुख वैशिष्ट्ये     हाडांशिवाय आणि जबड्याशिवाय शरीर / कंकालाचा अभाव: हॅगफिश हा जगातील एकमेव असा जिवंत प्राणी आहे ज्याला पाठीचा कणा (Spine) नसून केवळ खोपडी (Skull) असते. त्याच्या खोपडीमध्ये हाडे नसून 'कूर्चा' (Cartilage) असते. याच्याकडे दात किंवा चावण्यासाठी जबडा नसतो; त्याऐवजी जिभेसारख्या अवयवावर शिंगासारखे काटे असतात. प्रचंड चिखल (Mucus/Slime) तयार करण्याची क्षमता:  जेव्हा हॅगफिशला धोका निर्माण होतो, तेव्हा ती आपल्या त्वचेवरील ग्रंथींमधून एक पदार्थ सोडते किंवा लॅटेक्ससारखा द्रव सोडतो.. हा पदार्थ समुद्री पाण्याच्या संपर्कात येताच हजारो पटीने वाढून...

🦎 पाल शेपूट का सोडते?  या घटनेला जीवशास्त्रात काय म्हणतात? ✺༺☬༒☬༻✺ पाल,  खेकडा,  समुद्री काकडी, तारामासा, ऑक्टोपस, आफ्रिकन काटेरी उंदीर  अवयव कसे गमावतात?  ┈┉━ *❍❀🧿❀❍* ━┉┈ पाल धोक्याच्या वेळी किंवा शत्रूपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी आपली शेपूट सोडून देते. या घटनेमागील कारणे आणि जीवशास्त्रीय माहिती  शेपूट सोडण्याचे कारण लक्ष विचलित करणे: कापलेली शेपूट जमिनीवर पडल्यावर काही वेळ तडफडत राहते. यामुळे शिकारी प्राण्याचे (उदा. मांजर, पक्षी) लक्ष शेपटीकडे जाते आणि पाल सहज पळून जाते. जीवाचे रक्षण: शत्रूने शेपटीला धरल्यास पाल ती मोडून स्वतःचा जीव वाचवते. जीवशास्त्रीय नाव (Biological Term) या घटनेला जीवशास्त्रात ' ऑटोटोमी ' (Autotomy) किंवा 'आत्मछेद' / 'स्वयं-अंगच्छेदन' म्हणतात. हे कसे घडते? पालीच्या शेपटीच्या हाडांमध्ये (Vertebrae) आधीपासूनच कमजोर सांधे (Fracture planes) असतात. धोक्याची जाणीव होताच पाल तिथल्या स्नायूंना जोरदार आकुंचन (Contract) करते, ज्यामुळे शेपूट सहज वेगळी होते. या प्रक्रियेत जास्त रक्तस्त्राव होत नाही, कारण तिथल्या रक्तवाहिन्या लगेच आकुंचन पावू...

  🐠 व्हेल माशाची उलटी म्हणजे काय? /  सनफिश  (मोला माशा) कशी तयार होते. का तयार होते?  या उलटीचे उपयोग काय?  आपणास कशी मिळते. व्हेल माशाच्या उलटीला शास्त्रीय भाषेत ' अ‍ंबरग्रीस' (Ambergris) असे म्हणतात.  हा समुद्रामध्ये आढळणारा अत्यंत दुर्मिळ आणि मौल्यवान मेणासारखा (Wax-like) पदार्थ आहे. 👉 ​ कशी आणि का तयार होते? ​ कारण : व्हेल माशांपैकी प्रामुख्याने स्पर्म व्हेल (Sperm Whale) हा मासा खूप मोठ्या प्रमाणावर स्क्विड (Squid - कटलफिश) किंवा अष्टपाद (Octopus) खातो. निर्मितीची प्रक्रिया : स्क्विड माशांची टणक आणि तीक्ष्ण चोच (Beak) व्हेलच्या पोटातील मऊ पचनसंस्थेला इजा पोहोचवू शकते. त्यामुळे व्हेल माशाच्या आतड्यांमध्ये स्वादाच्या स्वरूपात एक तेलकट द्रव स्त्रवतो. ​हा द्रव त्या टणक भागांना वेढून घेतो आणि त्यांना गुळगुळीत करतो, ज्यामुळे आतड्यांचे संरक्षण होते. काळानुसार हा पदार्थ आतड्यांमध्ये जमा होऊन घट्ट आणि मेणासारखा बनतो. ​ उलटी की विष्ठा ?: अनेकदा मासा हा कडक भाग तोंडावाटे बाहेर टाकतो, म्हणून याला 'उलटी' म्हटले जाते.  परंतु अनेक तज्ज्ञांच्या मते, हा पदार्...