धान्यात, गव्हात आणि ज्वारीत किडे कसे होतात? ✺༺☬༒☬༻✺ नवीन काढलेला गहू किंवा ज्वारी लगेच किड लागलेली नसते असे नाही. किडीचा प्रादुर्भाव शेतात, कापणीच्या वेळी किंवा साठवणुकीत होऊ शकतो. गव्हात आणि ज्वारीत किडे (उदा. पोरकिडे, टोका किंवा पांढरी अळी/धान्यातील किडे) होण्याची मुख्य कारणे.  🔴┈┉❀🏵|🧿|🏵❀┉┈🔴 दमट हवामान आणि ओलावा : धान्य साठवताना त्यात थोडेही पाणी किंवा ओल राहिली असल्यास, हवामानातील दमटपणामुळे कीटकांना प्रजनन करण्यासाठी पोषक वातावरण मिळते. योग्य वाळवण न होणे : शेतातून काढणीनंतर धान्य जर कडक उन्हात व्यवस्थित वाळवले नाही, तर त्यातील ओलाव्यामुळे किडे लवकर पडतात. अस्वच्छ साठवणूक : ज्या कोठारात किंवा पोत्यांमध्ये धान्य साठवले जाते, ती जागा किंवा जुनी पोती स्वच्छ नसतील तर आधीचे किडे किंवा त्यांची अंडी नव्या धान्यात पसरतात. हवेचा अभाव किंवा जास्त उष्णता : हवा बंद आणि दमट जागी साठवलेले धान्य लवकर खराब होते. किडे कसे होतात? (प्रक्रिया):   ❀꧁✧꧂❀ 🥚 पिकातच सूक्ष्म अंडी असणे:  काही कीटक पिकाच्या दाण्यांवर किंवा कणसात अंडी घालतात. कापणीच्या वेळी ती अंडी/अळ्या धान्यासोबत ...

  बिव्हर हा प्राणी बांध बांधतो का? चला जाणून घेऊया पाणथळ प्रदेशातील उंदरासारख्या प्राण्याबद्दल अर्थात  बिव्हर  बद्दल   🎻 बिव्हरबद्दल रंजक:  बिव्हर (Beaver) हा प्राणी नदी किंवा ओढ्याच्या वाहत्या पाण्यावर अतिशय मजबूत बांध (Dam) बांधतो.  मानवानंतर स्वतःच्या गरजेनुसार निसर्गात एवढे मोठे बदल करणारा हा जगातील एकमेव प्राणी मानला जातो. ➡️ बांध का बांधतात? संरक्षण :  बिव्हर खूप संथ चालतात, त्यामुळे जमिनीवर लांडगे किंवा अस्वलांसारखे शिकारी प्राणी त्यांच्यावर सहज हल्ला करू शकतात.  बांध बांधून ते पाण्याचा स्तर वाढवतात, ज्यामुळे त्यांना शत्रूंपासून सुरक्षित राहता येते. घर बांधण्यासाठी:  वाढलेल्या पाण्याच्या मध्यभागी ते लाकूड आणि माती वापरून त्यांचे घर (ज्याला 'लॉज' म्हणतात) बांधतात.  या घराचा दरवाजा पाण्याच्या आत असतो, ज्यामुळे कोणताही शिकारी प्राणी त्यांच्या घरात शिरू शकत नाही. 🌮 अन्नाचा साठा :  हिवाळ्यात नदीचे पाणी गोठण्यापूर्वी ते पाण्याच्या तळाशी झाडांच्या फांद्या आणि अन्न साठवून ठेवतात.  पाणी खोल असल्यामुळे हा अन्नाचा साठा गोठत नाही...

  अन्न साखळीत हस्तक्षेप नको.  🔴┈┉❀🏵|🧿|🏵❀┉┈🔴 कुकबुरा पक्षी (Laughing Kookaburra) सापांची संख्या नियंत्रित करण्यासाठी १९व्या शतकाच्या शेवटी आणि २०व्या शतकाच्या सुरुवातीला (सुमारे १८९७ ते १९०६ दरम्यान) कुकबुरा पक्षी (Laughing Kookaburra) हे मूळ पूर्व ऑस्ट्रेलियातून पश्चिम ऑस्ट्रेलिया आणि टास्मानिया सारख्या इतर भागांत सोडण्यात आले होते. सापांची संख्या कमी करणे हा मुख्य हेतू असला, तरी या जैव-नियंत्रण (Biological Control) प्रयोगाचे गंभीर पर्यावरणीय तोटे समोर आले. इतर स्थानिक प्रजातींची शिकार, कुकबुरा हे केवळ साप खाणारे पक्षी नाहीत,  तर ते 'सर्वभक्षक शिकारी' (Generalist Predators) आहेत.  त्यांनी सापांसोबतच तिथले स्थानिक लहान पक्षी (उदा. फिंचेस, ब्लू रेन्स), लहान सरडे, बेडूक आणि सस्तन प्राण्यांची मोठ्या प्रमाणावर शिकार सुरू केली. घरट्यांवर हल्ले :  कुकबुरा पक्ष्यांनी स्थानिक पक्ष्यांच्या घरट्यांवर हल्ले करून त्यांची अंडी आणि पिल्ले खाण्यास सुरुवात केली, ज्यामुळे अनेक स्थानिक पक्ष्यांची संख्या धोक्यात आली. घरातल्या पाळीव पक्ष्यांचे नुकसान : ग्रामीण भागात या पक्ष्...

  क्लाऊन फिश (Clownfish) &  इक्न्युमन गांधीलमाशी     ❀꧁✧꧂❀   🎸  क्लाऊन फिश (Clownfish), ज्याला मराठीत विदूषक मासा किंवा ॲनिमोन फिश असेही म्हणतात.  हा समुद्रामधील अत्यंत आकर्षक आणि मनोरंजक मासा आहे.  हॉलीवूडच्या प्रसिद्ध ‘फाइंडिंग नेमो’ (Finding Nemo) चित्रपटामुळे हा मासा जगभर प्रचंड लोकप्रिय झाला.  🌟 या माशाबद्दलची काही   रंजक आणि आश्चर्यकारक माहिती तथ्ये: नर माशाचे मादीमध्ये रूपांतर (Sex Change) : सर्व क्लाऊन फिश हे जन्मतः नर (Male) असतात. त्यांच्या समूहामध्ये एकच मुख्य मोठी मादी असते. जर त्या मुख्य मादीचा मृत्यू झाला, तर समूहातील सर्वात मोठा आणि शक्तिशाली नर स्वतःचे लिंग बदलून मादी बनतो. हा बदल अपरिवर्तनीय असतो, म्हणजेच एकदा मादी बनल्यानंतर तो मासा पुन्हा नर बनू शकत नाही. 🤝 विषारी 'ॲनिमोन' वनस्पतीसोबत घट्ट मैत्री (Symbiotic Relationship) :  क्लाऊन फिश समुद्रात ' सी ॲनिमोन' (Sea Anemone) नावाच्या एका विषारी वनस्पतीसारख्या प्राण्याच्या तंबूमध्ये (Tentacles) राहतात.   या वनस्पतीचे डंख इतर माशांसाठी जीवघेणे असतात...

  टार्डिग्रेड (Tardigrade) किंवा मॉश पिगलेट (Moss Piglet)/ (Water Bear) किंवा जलभालू जलभालू (Water Bear), ज्याला वैज्ञानिक भाषेत टार्डिग्रेड (Tardigrade) किंवा मॉश पिगलेट (Moss Piglet) म्हणतात. टार्डिग्रेड हा पृथ्वीवरील सर्वात चिवट आणि सूक्ष्म जीव मानला जातो.  त्याचे चालणे आणि दिसणे लहान अस्वलासारखे (Bear) वाटत असल्याने त्याला ' वॉटर बेअर ' असे नाव देण्यात आले. रंग, आकार आणि शरीर रचना :   आकार (Size & Shape) अतिसूक्ष्म आकार: हे जीव अत्यंत लहान असतात. त्यांची लांबी साधारणपणे ०.१ मिमी ते १.२ मिमी (0.1 to 1.2 mm) यादरम्यान असते. पूर्ण वाढ झालेला टार्डिग्रेड सरासरी ०.५ मिमी चा असतो, म्हणजेच तो पाहण्यासाठी मायक्रोस्कोपची (सूक्ष्मदर्शकाची) गरज पडते. दंडगोलाकार शरीर : त्यांचा शरीराचा आकार नळीसारखा, गोलमटोल आणि दंडगोलाकार (Cylindrical या Barrel शेप) असतो.   रंग (Color)पारदर्शक किंवा पांढरे : बहुतांश टार्डिग्रेड हे पारदर्शक (Transparent) किंवा पांढऱ्या रंगाचे असतात. विविध रंगछटा: जमिनीवर राहणाऱ्या काही प्रजाती पिवळ्या, नारंगी, हिरव्या, लाल किंवा तपकिरी रंगाच्याही अस...

  आर्चर फिश (Archerfish) &  जायंट वॉटर बग (Giant Water Bug)    आर्चर फिश चे वैशिष्टय काय ?  व  ही क्रिया करण्यास कसे शिकला असेल? ┗══╰🧿╯══┛ आर्चर फिश (Archerfish) 🔴┈┉❀🏵| 🧿 |🏵❀┉┈🔴 आर्चर फिश  हा पाण्याच्या पृष्ठभागावर राहणारा एक अत्यंत हुशार आणि अद्वितीय मासा आहे. या माशाची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे तो पाण्याच्या बाहेर फांद्यांवर किंवा पानांवर बसलेल्या कीटकांवर पाण्याच्या तीव्र फवाऱ्याने हल्ला करतो आणि त्यांना पकडून  खातो.  या माशाला मराठीत 'तिरंदाज मासा' असे म्हणतात. अचूक नेमबाजीत पटाईत: हा मासा पाण्याच्या आतून तब्बल २ ते ३ मीटर (सुमारे ६ ते १० फूट) उंच असलेल्या कीटकावर पाण्याचा फवारा मारून नेम धरू शकतो. नैसर्गिक वॉटर गन :  त्याच्या तोंडाच्या वरच्या भागात (टाळूवर) एक अरुंद खोबणी (Groove) असते. जेव्हा तो आपली जीभ या खोबणीवर दाबून गिलस  (Gills) वेगाने आवळतो, तेव्हा पाण्याचा मोठा तुषार बंदुकीच्या गोळीसारखा बाहेर पडतो. प्रकाशाच्या अपवर्तनाचा अंदाज : पाण्याबाहेरून प्रकाशाचे किरण पाण्यात येताना वळतात (Refraction of Light). परंत...

  जगातील सर्वात उत्तम आणि समर्पित पिता.   🔴┈┉❀🏵| 🧿 |🏵❀┉┈🔴 प्राणी जगतात 'एम्परर पेंग्विन' (Emperor Penguin) आणि ' सी-हॉर्स' (Seahorse/समुद्री घोडा) यांना जगातील सर्वात उत्तम आणि समर्पित पिता मानले जाते. या प्राण्यांमधील पितृत्वाची भावना आणि आपल्या पिलांसाठी घेतलेले कष्ट थक्क करणारे आहेत. 🎺 प्राणी जगतातील  सर्वोत्तम पिंंत्यांची माहिती: १.🐧 एम्परर पेंग्विन (Emperor Penguin) - सर्वात सहनशील पिता अंटार्कटिकाच्या उणे ५०°C पेक्षाही कमी तापमानात हे पिता आपल्या पिलाचे रक्षण करतात. 🥚 अंड्याची राखण : मादी पेंग्विन अंडे दिल्यानंतर अन्नाच्या शोधात समुद्राकडे निघून जाते. त्यानंतर तब्बल २ महिने (६४ दिवस) नर पेंग्विन ते अंडे आपल्या पायांवर संतुलित ठेवून शरीराच्या त्वचेने उबवतो. कठोर उपवास : या दोन महिन्यांच्या काळात नर पेंग्विन एका जागेवरून हलत नाही आणि काहीही खात 🥙🥧🫒नाही. यादरम्यान त्यांचे वजन सुमारे ४५% कमी होते. 🍞🥪 पहिले अन्न: मादी परत येण्यापूर्वी जर पिल्लू अंड्यातून बाहेर आले, तर नर पेंग्विन स्वतःच्या अन्ननलिकेतून तयार होणारा एक विशेष दुग्धजन्य🥛 पदार्थ पिलाला खाऊ ...