वनस्पतींमधील पानगळीचे आणि ऋतूनुसार पानांच्या रंगात होणाऱ्या बदलांचे विविध प्रकार 🎷 काही झाडांची पाने वाळल्यावर पिवळी होऊन गळून पडतात, तर काही झाडांची पाने लाल होऊन गळून पडतात.  असे अजुन किती प्रकार आहेत?  असे का घडते?  वनस्पतींमधील पानगळीचे आणि ऋतूनुसार पानांच्या रंगात होणाऱ्या बदलांचे विविध प्रकार आहेत. पाने वाळल्यावर किंवा गळण्यापूर्वी त्यांचा रंग पिवळा, लाल, केशरी, जांभळा किंवा तपकिरी होऊ शकतो. ☘️ पानांच्या रंगांच्या बदलाचे प्रमुख प्रकार पानगळीपूर्वी पानांचा रंग बदलण्याचे मुख्यतः खालील प्रकार आढळतात: 🟨 पिवळा रंग (Yellow/Golden): कारण: पानांमध्ये असणारे 'क्लोरोफिल' (हरितद्रव्य) नावाचे मूळ घटक हिरवा रंग तयार करतो. हिवाळ्यात किंवा कोरड्या ऋतूत सूर्यप्रकाश आणि तापमान कमी झाल्यावर झाड क्लोरोफिल तयार करणे थांबवते. त्यामुळे हिरवा रंग नाहीसा होतो आणि पानांमध्ये आधीपासूनच असलेले ' झॅंथोफिल' (Xanthophyll) हे पिवळे रंगद्रव्य स्पष्टपणे दिसू लागते. उदाहरणे : पिंपळ, कडुनिंब, आंबा इत्यादी. 🟥 लाल किंवा जांभळा रंग (Red/Purple/Crimson): कारण: काही वनस्पतींमध्ये सूर्यप्रकाशाच्या आ...

  रेल्वे इंजिनांचे नाव आणि त्यांचे अर्थ.१.०.🎷  Wap 7 Wag 9 Wdm 3A Wdp 7 Wam7 यांचा अर्थ काय होतो?  माहिती जी  सामान्य व्यक्तीना माहित नसते. भारतीय रेल्वेतील इंजिनांची (Locomotives) नावे ही एका विशिष्ट कोडिंग सिस्टीमनुसार (Classification Code) ठेवलेली असतात.  हे नाव (जसे की WAP-7, WAG-9) वाचूनच ते इंजिन कशासाठी वापरले जाते, ते कशावर चालते आणि त्याची क्षमता किती आहे हे समजते. 🎯​ इंजिनांचे नाव आणि त्यांचे अर्थ: ​१. नावांचा अर्थ आणि नाव देण्याची पद्धत ​इंजिनाच्या नावात पहिले ३ अक्षरे नेहमी खालील गोष्टी दर्शवतात: ​ 🎾  ​पहिले अक्षर (पटरीचा प्रकार / Gauge): ​W = Broad Gauge (रुंद पटरी - ५ फूट ६ इंच / १.६७६ मीटर) 🏀  ​दुसरे अक्षर (इंधनाचा प्रकार / Power Source): ​A = AC Electric (वीज - अल्टरनेटिंग करंट) ​D = Diesel (डिझेल) ​ ​ 🎻  तीसरे अक्षर (उपयोग / Service): ​P = Passenger (प्रवासी गाड्यांसाठी) ​G = Goods (मालगाडीसाठी) ​M = Mixed (प्रवासी आणि मालगाडी दोन्हीसाठी) ​ 🎺  अंक / शेवटचे अक्षर (आवृत्ती / Horsepower Rating): ​हा अंक इंजिनाची आवृत्ती (...

  🏃काय रेल्वे स्वतः रुळावर घर्षण वाढवण्यासाठी वाळू  टाकते?  रेल्वे रुळावर घर्षण (friction) वाढवण्यासाठी वाळूचा वापर केला जातो आणि ही प्रणाली रेल्वेत स्वयंचलित (automatic) किंवा चालकाद्वारे (Loco Pilot) चालवली जाते. या यंत्रणेला रेल्वेच्या भाषेत 'सँडिंग सिस्टीम' (Sanding System) किंवा 'सँड बॉक्स' (Sand Box) असे म्हणतात. १. 'सँड बॉक्स'  कसे काम करते? सँड बॉक्स (Sand Box): इंजिनच्या (Locomotives) चाकांजवळ वाळू भरण्यासाठी विशेष डब्बे किंवा बॉक्स बसवलेले असतात. 👉  नॉझल   (Nozzle):  या बॉक्समधून एक पाईप/नॉझल थेट चाक आणि रुळाच्या जोडणीच्या ठिकाणी (Wheel-Rail Contact Point) जाते. 👏  कॉम्प्रेस्ड एअर (Compressed Air):  चालक (Loco Pilot) जेव्हा कॅबिनमधून बटण दाबतो, किंवा जेव्हा सिस्टीम स्वयंचलितपणे रुळांवर चाक घसरल्याचे (Wheel Slip) शोधते, तेव्हा कॉम्प्रेस्ड हवेच्या सहाय्याने वाळू थेट रुळावर उडवली जाते. २. वाळू कधी आणि का टाकली जाते? ☔ पावसाळ्यात किंवा धुक्यात:   पावसाचे पाणी, ओलसरपणा किंवा धुक्यामुळे रुळांवर निसरडेपणा (Slippery Tracks) निर्मा...

Exam. 8th Sci. Chap. 10: Cell and Cell Organelles  Science Practice Question Paper Chapter 10: Cell and Cell Organelles Maximum Marks: 25 Duration: 45 Minutes Q 1. Fill in the blanks. a. The inner cavity of mitochondria is deeply folded into structures called __________. b. The condition where the cellular environment remains unchanged due to the plasma membrane maintaining equilibrium is called __________. c. Plant cells have less mitochondria than __________ cells. d. The dark pink color in beet is due to the pigment __________.   Q 2. Who am I? a. I am an ATP-producing factory. b. I am single-layered but maintain cellular osmotic pressure. c. I support the cell, but I am not a cell wall. I have a body resembling a net. d. I am a chemical factory of the cell. e. Leaves are green because of me.   Q 3. State True or False. a. Diffusion is a cellular transport process that consumes cellular energy. b. Lysosomes are known as the suicide bags of the cell. c. Mitoch...

  Exam, 8th Sci., Chap. 6 - Composition of Matter Practice Question Paper: Chapter 6 - Composition of Matter माहिती विज्ञानाची या ग्रुपला जॉईन होण्यासाठी  खालील 👇 लिंकला 🖇️ ला स्पर्श करा.                 माहिती विज्ञानाची 🎷             ➰⋐⋑🔸✧ 🔸⋐⋑➰ Q.1. Fill in the blanks. The intermolecular force of attraction in gases is extremely __________, allowing constituent particles to move freely and occupy all available space.   A homogeneous mixture of two or more substances is known as a __________, where the components form a single phase.   In a solution, the component that is present in the largest proportion is called the __________.   Complex compounds like chlorophyll and hemoglobin contain __________ atoms at the center of their molecular structures.   The combining capacity of an element expressed in terms of chemical bonds is called its __________.   ...

  झुरळ- एक सुपरहिरो, पृथ्वीवरील सर्वात जुना व लवचिक कीटक. 🎷 पृथ्वीवरील सर्वात जुन्या आणि लवचिक कीटकांशी (Insects) जोडलेली ही काही अत्यंत रंजक आणि आश्चर्यकारक माहिती  १. डोके वेगळे झाल्यावरही झुरळ एक महिना जिवंत राहू शकते का? आणि कसे? होय, हे पूर्णपणे सत्य आहे! झुरळाचे डोके धडावेगळे केले तरी ते सुमारे एक महिना (३० दिवस) जिवंत राहू शकते. कसे? (वैज्ञानिक कारण): खुली रक्ताभिसरण संस्था : माणसांसारखी झुरळांची बंदिस्त रक्तवाहिन्यांची प्रणाली नसते. त्यांच्या शरीरात रक्तदाब खूप कमी असतो. त्यामुळे डोके तुटल्यावर मानमोडीच्या ठिकाणाहून माणसासारखा रक्ताचा फवारा उडत नाही किंवा प्रचंड रक्तस्त्राव होत नाही; रक्त गोठून रक्तवाहिन्या लगेच बंद होतात. श्वसनप्रणाली (Spiracles): झुरळ तोंडावाटे श्वास घेत नाही. त्यांच्या शरीराच्या प्रत्येक बाजूला लहान छिद्रे असतात, ज्यांना 'स्पिराकल्स' (Spiracles) म्हणतात. या छिद्रांमार्फत हवा थेट त्यांच्या शरीरातील नळ्यांच्या जाळ्यात (Trachea) पोहोचते. त्यामुळे डोके नसले तरी झुरळ शरीरावरील छिद्रांद्वारे सहज श्वास घेत राहते. मृत्यूचे कारण : डोके नसलेले झुरळ श्वासोच...

Exam.,9th Sci, Chap. 8, Useful and Harmful Microbes.🎷 Class: 9 Subject:  Science & Tecnology  Chapter 8: Useful and Harmful Microbes   Q1. Fill in the blanks: The process of conversion of lactose sugar in milk into lactic acid by lactobacilli is called ________.   The antibiotic penicillin is obtained from a fungus called ________.   Rhizobia living in root nodules supply ________ to leguminous plants.   The National Institute of Virology (NIV) was established in 1952 in ________.   The bacterium responsible for food poisoning in adverse anaerobic conditions is ________.   Q2. Match the following: Column 'A' (Microbe / Term).   Column 'B' (Role / Characteristic) 1. Lactobacilli        a. Nitrogen fixation in root nodules 2. Rhizobium         b. Production of yoghurt and buttermilk 3. Yeast.                   c...

  Exam, Class-8th, Sci.,  Chap. 7, Metals and Nonmetals Q1. Fill in the blanks. Most of the metals have up to ... electrons in their outermost shell.   Sodium and potassium are soft and can be easily cut by a...   Pure gold is ... carat gold.   Elements such as arsenic, silicon, and germanium that have properties intermediate between metals and nonmetals are called...   Graphite, an allotrope of carbon, is a very good conductor of...   Q2. State whether true or false. Metals are generally good conductors of heat and electricity.   Nonmetals are ductile and malleable.   Sodium metal is kept immersed in kerosene.   Gold and silver are known as noble metals because they react very rapidly with dilute acids.   The oxides of nonmetals are acidic in nature.   Q3. Match the following. Group 'A' (Element / Substance)       Group 'B' (Property / Characteristic) 1. Sod...

Question paper, Class-10, Science and Technology, Chap. 2: Periodic Classification of Elements. Practice Question Paper Subject: General Science (Part 1) Chapter 2: Periodic Classification of Elements Time: 45 Minutes Q.1. Fill in the blanks: (3 Marks) The horizontal rows in the modern periodic table are called __________.   The property of an element to form an anion by accepting electrons is called __________ character.   Up to __________ elements are known to date in the modern periodic table.   The number of electrons in the  outermost shell of alkali metals  is...... Q. 2. True or False? (3 Marks) Properties of elements are a periodic function of their atomic masses.   The number of valence electrons in elements going down a group changes continuously. According to Dobereiner, the atomic mass of the middle element of a triad is roughly equal to the average atomic mass of the other two elements.   Q.3. Match the following: ...

परीक्षा, इयत्ता १० वी, विषय: विज्ञान, भाग - २.  प्र-१: आनुवंशिकता व उत्क्रांती गुण: ....                    वेळ: ४५ मिनिटे  प्रश्न १. (अ) रिकाम्या जागा भरा आणि विधान पूर्ण करा: [६ गुण] १.रायबोझोम m-RNA च्या एका  टोकाकडून दुसऱ्या टोकाकडेएक एक ट्रिप्लेट कोडॉनच्या  अंतराने सरकत जातो, या क्रियेस ........  असेम्हणतात. . २. भारतीय वंशाच्या ...... ...... यांनी सर्व २० अमिनो आम्लांकरिता असलेले कोडॉन शोधण्याच्या कामात महत्त्वाची भूमिका पार पाडली, त्यासाठी त्यांना १९६८ मध्ये नोबेल पुरस्कार मिळाला. ३. RNA तयार करण्याच्या प्रक्रियेलाच .......  असे म्हणतात.   ४. प्रत्येक अमिनो आम्लांकरिता असलेला संकेत  (Code) तीन न्युक्लिओटाइडच्या संचाच्या स्वरूपात  असतो. त्यालाच ‘ ..... ..... ’ असेम्हणतात. ४. ...... मुळे सिकल सेल ॲनिमियासारख्या जनुकीय  विकृतीही निर्माण होतात. ५. सजीवांमधील ऱ्हास पावलेल्या किंवा अपूर्ण वाढ झालेल्या निरुपयोगी इंद्रियांना अथवा अंगांना ‘.....' म्हणतात. ६. उत्क्रांती होत असताना सजीवा...

  Class: 7th, General Science, Chapter: Plants : Structure and Function Question Paper Subject: General Science Chapter: Plants : Structure and Function Class: 7th Total Marks: 30 Time: 50 minutes. 📜 माहिती विज्ञानाची या ग्रुपला जॉईन होण्यासाठी खालील👇 लिंकला 🖇️ ला स्पर्श करा. माहिती विज्ञानाची 🎷 Q.1. Fill in the blanks: (5 Marks) The part of the seed that grows towards the soil is called the ________.   Thread-like or fibre-like roots arising from the stem are called ________ roots.   The part of the stem between two nodes is called an ________.   Green, leaf-like parts covering the flower in its bud condition are called ________.   Seeds which get divided into two equal parts are called ________ seeds.   Q.2. Match the following: (4 Marks) Column 'A'.                        Column 'B' 1. Male reproductive part   a) Reticulate venation 2. Banyan tree.  ...