पाम तेल एक सत्य 🎷

पामृ वृक्षांची फळे

पाम तेल (Palm Oil) हे ऑईल पाम (Elaeis guineensis) या झाडाच्या फळांपासून बनवले जाते. या फळांपासून दोन वेगळ्या प्रकारचे तेल मिळते:

👉 क्रूड पाम ऑईल (Crude Palm Oil): फळाच्या बाहेरील लालसर गरापासून (Mesocarp) काढले जाणारे तेल.

👏 पाम कर्नेल ऑईल (Palm Kernel Oil): फळाच्या आतील कडक बीपासून (Kernel) काढले जाणारे तेल.

👌पाम तेल निर्मितीची टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया

१. कापणी आणि संकलन

Fresh Fruit Bunches Harvesting

पामच्या झाडावरून लाल-पिवळ्या रंगाची पक्व फळांची घडं (Bunches) तोडली जातात आणि ती लवकरात लवकर (२४ तासांच्या आत) प्रोसेसिंग मिलमध्ये पाठवली जातात.

२. स्टेरिलायझेशन (वाफवणे)

Sterilization Process

फळांचे घड मोठ्या स्टीम वेसल्समध्ये उच्च दाबाच्या वाफेने (Steam) गरम केले जातात. यामुळे:

३. फळे वेगळी करणे

Threshing

'थ्रेशर' नावाच्या फिरणाऱ्या मशीनच्या साहाय्याने वाफवलेल्या घडांमधून फळे वेगळी केली जातात. रिकामे घड खत किंवा इंधनासाठी वापरले जातात.

४. क्रशिंग आणि प्रेसिंग

Digestion & Screw Pressing

वेगळी झालेली फळे 'डायजेस्टर'मध्ये गरम करून मळली जातात. त्यानंतर स्क्रू प्रेस (Screw Press) मशीनमध्ये दाबून फळांचा गर पिलला जातो. यातून लालसर रंगाचे क्रूड पाम ऑईल (CPO) बाहेर पडते.

५. स्पष्टीकरण आणि शुद्धीकरण

Clarification & Refining

पिललेल्या तेलात पाणी, माती आणि फायबरचे कण असतात. 'क्लॅरीफिकेशन टँक'मध्ये तेल गरम करून पाणी व कचरा खाली बसवला जातो आणि शुद्ध क्रूड तेल वेगळे केले जाते. 

पुढे हे तेल रिफायनरीमध्ये पाठवून रिफाइंड, ब्लिच आणि डीओडोराइज्ड (RBD Palm Oil) केले जाते, जे आपण खाण्यासाठी वापरतो.

🛢 बी पासून तेल काढणे (Palm Kernel Oil)

प्रेसिंगनंतर उरलेल्या बिया वेगळ्या करून वाळवल्या जातात. त्या फोडून आतील बी (Kernel) बाहेर काढली जाते आणि ती पिलून पाम कर्नेल ऑईल मिळवले जाते, ज्याचा वापर साबण, कॉस्मॅटिक्स आणि अन्नपदार्थांमध्ये केला जातो.

🚩भारत देश दरवर्षी सुमारे ८ ते ९ दशलक्ष टन (अंदाजे ८० ते ९० लाख मेट्रिक टन) पाम तेल आयात करतो. हे प्रमाण भारताच्या एकूण खाद्यतेल आयातीच्या जवळपास ५५ ते ६०% आहे. 

भारत जगातील सर्वात मोठा वनस्पतितेल आयातदार देश आहे.

प्रमुख वैशिष्ट्ये मुख्य देश: भारत प्रामुख्याने इंडोनेशिया आणि मलेशिया या देशांकडून सर्वाधिक पाम तेल खरेदी करतो. 

याशिवाय थायलंड आणि पापुआ न्यू गिनी येथूनही काही प्रमाणात आयात केली जाते.

आयातीचे मूल्य: दरवर्षी साधारणपणे ८ ते ९ अब्ज अमेरिकन डॉलर (USD) किमतीचे पाम तेल भारतात आणले जाते.

वापर: देशातील वाढती मागणी आणि मर्यादित देशांतर्गत उत्पादन यामुळे भारत आपल्या पाम तेलाच्या गरजेसाठी मोठ्या प्रमाणावर परदेशी आयातीवर अवलंबून आहे.

भारताची दरवर्षीची खाद्यतेलाची गरज सुमारे २३० ते २५० लाख टन (२३ ते २५ दशलक्ष टन) आहे. वाढत्या लोकसंख्या आणि वापरामुळे ही मागणी सतत वाढत असून, देशांतर्गत उत्पादन केवळ ४० ते ५६ टक्के गरज भागवते, तर उरलेल्या ५० ते ६० टक्के (अंदाजे १४० ते १५० लाख टन) तेलाची गरज आयातीद्वारे पूर्ण केली जाते.

👀मागणी आणि पुरवठा स्थिती

• एकूण वार्षिक गरज: २३० - २५० लाख टनदेशंतर्गत 
• उत्पादन: सुमारे ९० - १०० लाख टन
• आयात प्रमाण: सुमारे १४० - १५० लाख टन (६० ते ७० टक्के गरज आयातीवर अवलंबून)

👪 मुख्य कारणे

लोकसंख्या आणि वापर: देशाची लोकसंख्या १.४ अब्जांपेक्षा जास्त असून रोजच्या जेवणात खाद्यतेलाचा वापर मोठ्या प्रमाणात होतो.

वाढती मागणी: दरडोई तेलाचा वापर गेल्या काही वर्षांत वाढला आहे, ज्यामुळे देशांतर्गत उत्पादनापेक्षा मागणी जास्त आहे.