8 वी विज्ञान, 5.3 - अणूचे अंतरंग- नोट्स.

*❀꧁✦꧂❀*🎷

What's App Group Join Now

 

*┅━━━━━•❀•━━━━━┅*

╔═══ ▓▓ ࿇࿇ ▓▓ ═══╗

इलेक्ट्रॉन वितरण: 

1. बोरच्या अणुप्रारूपानुसार इलेक्ट्रॉन स्थायी कवचांमध्ये परिभ्रमण करतात. 
2. कवचांना विशिष्ट ऊर्जा असते. 
3. अणुकेंद्रकाच्या सर्वात जवळ असलेल्या कवचाला पहिले कवच, त्यानंतरच्या कवचाला दुसरे कवच म्हणतात. 
4. कवचांच्या क्रमांकासाठी ‘n’ ही संज्ञा वापरतात. n = 1,2, 3, 4, ... या क्रमांकानुसार कवचांना K, L, M, N,.... ह्या संज्ञांनी संबोधण्यात येते. 
5. प्रत्येक कवचात जास्तीत जास्त ‘2n² ’ या सूत्राने मिळालेल्या संख्येइतके इलेक्ट्रॉन असू शकतात. 
6. ‘n’ चे मूल्य वाढते तशी त्या कवचातील इलेक्ट्रॉनची ऊर्जा वाढते.

~*< •°•🥀 •°• >*~

कवचातील इलेक्ट्रॉनची संख्या 

 सूत्र  2n²

संज्ञा     n      इलेक्ट्रॉन संख्या

K         1      2

L          2      8

M         3     18

N          4     32

P           5     50

Q          6     72

R          7     98

    ✤⊰❉⊱═⊰࿇⊱═⊰❉⊱✤*

🦅 अणूची संरचना व सूर्यमाला यांच्यात साधर्म्य आहे. सूर्यमालेतील ग्रह सूर्याभोवती गुरूत्वीय

बलामुळे फिरतात. अणुसंरचनेत कोणते बल कार्यरत असेल ?

उत्तर:- स्थिर-विद्युत  बल आणि केंद्रकीय बल अणुसंरचनेत कार्यरत असे✊

    ━━•❀•━━

🪽  केंद्रकात अनेक धनप्रभारित प्रोटॉन एकत्र असतात. केंद्रकातील न्यूट्रॉन्सचे एक कार्य काय

असेल असे तुम्हांला वाटते ?

उत्तर:- न्यूट्रॉन्सचे  कार्य✊

1. अणु केंद्रकाला स्थिरता देणे
2. अणु केंद्रकाला बांधून ठेवणे
3. अणूचे वस्तुमान निश्चित करणे

   _____ [🤞🏻] _____

इलेक्ट्रॉन संरूपण:

एखाद्या मूलद्रव्याच्या अणूमधील इलेक्ट्रॉनांची कवचनिहाय मांडणी म्हणजे त्या मूलद्रव्याचे

इलेक्ट्रॉन संरूपण होय. उदा. सोडिअमचे (Na) इलेक्ट्रॉन संरूपण 2,8,1 आहे. याचा अर्थ सोडिअम अणूमध्ये ‘K’ कवचात 2, ‘L’ कवचात 8 व ‘M’ कवचात 1 याप्रमाणे एकूण 11 इलेक्ट्रॉन वितरित केलेले असतात.

*⋐⋑🔸⚜️ 🔸⋐⋑*

प्रत्येक इलेक्ट्रॉनकडे तो ज्या कवचात असतो त्यानुसार निश्चित अशी ऊर्जा असते.

𝄄𝄅𝄈⧗⃝✿*~> ~*✿⃝𝆭⧗⃪ ꯭𝄈𝄅𝄄𝄅🪈꯭

पहिल्या कवचातील (K कवच) इलेक्ट्रॉनांची ऊर्जा सर्वांत कमी असते. 

*།།◆️___✤___◆️།།*

K कवचा पुढील कवचामधील इलेक्ट्रॉनची ऊर्जा कवचक्रमांकाप्रमाणे वाढत जाते. 

*✦---⚜️----✦*

मूलद्रव्याच्या अणूचे इलेक्ट्रॉन संरूपण असे असते की त्यायोगे सर्व इलेक्ट्रॉनांची

एकत्रित ऊर्जा कमीत कमी असते. 

अणूतील इलेक्ट्रॉन कवचांच्या कमाल धारकतेप्रमाणे तसेच ऊर्जेच्या चढत्या क्रमानुसार असलेल्या कवचांमध्ये स्थान मिळवतात.

      🪔═⊰࿇⊱═🪔

इलेक्ट्रॉन संरूपण

  ..•♡•:.:✦:.:•♡•..

✍️ संयुजा:

1.  एका अणूने तयार केलेल्या रासायनिक बंधांची संख्या म्हणजे त्या मूलद्रव्यांची संयुजा होय.किंवा
2. द्विक किंवा अष्टक स्थिती प्राप्त करण्यासाठी दिल्या किंवा घेतल्या जाणाऱ्या इलेक्ट्रॉनच्या संख्येला संयुजा असे म्हणतात. किंवा
3. संयुजा म्हणजे एखाद्या मूलद्रव्याच्या अणूची दुसऱ्या अणूशी संयोग पावण्याची क्षमता.
4. जेव्हा एक मूलद्रव्य दुसऱ्या मूलद्रव्यांशी संयोग पावते तेव्हा त्याच्या या संयोग पावण्याच्या शक्तीला संयुजा म्हणतात.

 _____ [•°•🤞🏻•°•] _____

✍️ काही इलेक्ट्रॉन संरुपणाचे रेखाटन

____ •°•⛓️ •°• _____

🪷 पुढील  H, Cl, O, S, N, C, Br, I, Na यांच्या संयुजा ठरवा.

H- 1

Cl- 1

O- 2

S- 2

N- 3

C- 4

Br- 1

I-1

Na- 1

  ࿇▓▓ ✌️ ▓▓࿇

1. विविध अणूंमधील इलेक्ट्रॉन ज्यांच्यामध्ये सामावलेले असतात त्या कवचांच्या संज्ञा कोणत्या आहेत ?

K - 2

L - 8

M - 18

N - 32  .......

2. सर्वात आतील कवचाची संज्ञा व क्रमांक काय आहे ?

सर्वात आतील कवचाची संज्ञा K व 

क्रमांक - 1.

3. फ्लुओरीन अणूमधील इलेक्ट्रॉन ज्या कवचांमध्ये

वितरित झालेले असतात त्यांच्या संज्ञा लिहा.

फ्लुओरीन अणूमधील इलेक्ट्रॉन ज्या कवचांमध्ये

वितरित झालेले असतात त्यांच्या संज्ञा

K व L

K - 2

L - 7

F - 2, 7.

4. फ्लुओरीन अणूमधील सर्वांत बाहेरचे म्हणजे बाह्यतम

कवच कोणते ?

फ्लुओरीन अणूमधील सर्वांत बाहेरचे कवच - L.

5. सोडिअम अणूमधील बाह्यतम कवच कोणते?

सोडिअम अणूमधील बाह्यतम कवच - M.

6.हायड्रोजन अणूमधील बाह्यतम कवच कोणते?

हायड्रोजन अणूमधील बाह्यतम कवच -K.

         ______࿇~*~࿇______

🪷 संयुजा व इलेक्ट्रॉन संरूपण यातील संबंध

~*<~*~*~*~>*~

1. अणूंची संयुजा त्याच्या बाह्यतम कवचाच्या इलेक्ट्रॉन संरूपणावरून ठरते. 
2. अणूंच्या बाह्यतम कवचाला संयुजा कवच म्हणतात.
3. संयुजा इलेक्ट्रॉन: बाह्यतम कवचातील इलेक्ट्रॉन म्हणजे संयुजा इलेक्ट्रॉन.

╚════ ▓▓ ࿇࿇ ▓▓ ════╝

         _*आयुष्यात अनावश्यक किंवा

 मनाला दुखावणाऱ्या गोष्टींकडे

 दुर्लक्ष करण्याचे कौशल्य

 जसजसे वाढत जाते...,*_ 

        *तसतसा माणूस "सुखी " होत जातो...*_

  *आपला दिवस आनंदी जावो.*🎷

        ࿇▓▓ ✌️ ▓▓࿇