इयत्ता 8 वी, विज्ञान, 5. अणुचे अंतरंग 3
▬▬▬۩۞۩▬▬▬
विज्ञान विषयाचा दररोज थोडा थोडा अभ्यास करण्यासाठी खालील "माहिती विज्ञानाची" या What's App समूहात सामील व्हावे.🙏
▬▬▬۩۞۩▬▬▬
* केंद्रकात अनेक धनप्रभारित प्रोटॉन एकत्र असतात. केंद्रकातील न्यूट्रॉन्सचे एक कार्य काय असेल असे तुम्हांला वाटते ?
उत्तर:- केंद्रकीय बलाद्वारे प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन यांना एकत्र ठेवणे.
:-:-:-:-:-:-:
* अणूची संरचना व सूर्यमाला यांच्यात साधर्म्य आहे. सूर्यमालेतील ग्रह सूर्याभोवती गुरूत्वीय बलामुळे फिरतात. अणुसंरचनेत कोणते बल कार्यरत असेल ?
उत्तर:- अणुसंरचनेत अनेक बल कार्यरत असतात.
- विद्युत चुंबकीय बल,
- मजबूत केंद्रकीय बल
- स्थितीक विद्युत बल (विद्युत बल)
- कमकुवत केंद्रकीय बल
- गुरुत्व बल
_*_*_*_*_*_*_*_
* व्याख्या इलेक्ट्रॉन संरूपण:-
एखाद्या मूलद्रव्याच्या अणूमधील इलेक्ट्रॉनांची कवचनिहाय मांडणी म्हणजे त्या मूलद्रव्याचे
इलेक्ट्रॉन संरूपण होय.
+-+-+-+-+-+-+
प्रत्येक इलेक्ट्रॉनकडे तो ज्या कवचात असतो त्यानुसार निश्चित अशी ऊर्जा असते.
#-#-#-#-#-#
* पहिल्या कवचातील (K कवच) इलेक्ट्रॉनांची ऊर्जा सर्वात कमी असते.
------++------
* K कवचा पुढील कवचामधील इलेक्ट्रॉनची ऊर्जा कवचक्रमांकाप्रमाणे वाढत जाते.
+++++--+++++
* मूलद्रव्याच्या अणूचे इलेक्ट्रॉन संरूपण असे असते की त्यायोगे सर्व इलेक्ट्रॉनांची
एकत्रित ऊर्जा कमीत कमी असते.
@-@-@-@-@
मूलद्रव्य, संज्ञा, अणुअंक, इलेक्ट्रॉन संरूपण आणि संयुजा
हायड्रोजन - H - 1 - 1 - 1
हेलियम. - He - 2 - 2- 0
लिथियम - Li - 3 - 2,1 - 1
बेरिलियम - Be - 4 - 2,2 - 2
बोरॉन - B - 5 - 2,3 - 3
कार्बन - C - 6 - 2,4 - 4
नायट्रोजन - N - 7 - 2,5 - 3
ऑक्सिजन - O - 8 - 2,6 - 2
फ्लुओरिन - F - 9 - 2,7 - 1
निऑन - Ne - 10 - 2,8 - 0
सोडियम -Na - 11 - 2,8,1 - 1
मॅग्नेशियम - Mg - 12 - 2,8,2 - 2
ॲल्युमिनियम - Al - 13 - 2,8,3 - 3
सिलिकॉन - Si - 14 - 2,8,4 - 4
फॉस्फरस - P - 15 - 2,8,5 - 3
सल्फर / गंधक - S - 16 - 2,8,6 - 2
क्लोरीन - Cl - 17 - 2,8,7 - 1
अरगॉन - Ar - 18 - 2,8,8 - 0
पोटॅशियम - K - 19 - 2,8,8,1 - 1
कॅल्शियम - Ca - 20 - 2,8,8,2 - 2
ब्रोमीन - Br - 35 - 2,8,18,7 - 1
लोह/आयर्न
(Fe) - 26 - 2,8,14,2 - 2 / 3
संख्या स्वरूपातील इलेक्ट्रॉन संरूपण स्वल्पविरामांनी विलग केलेल्या अंकांनी दर्शवितात. यातील अंक ऊर्जेच्या
चढत्या क्रमाने असलेल्या कवचांमधील इलेक्ट्रॉन संख्या दाखवितात.
----------------
* इलेक्ट्रॉन संरुपणाचे रेखाटन
सोडियम
--------------------
-------------------
रासायनिक नाव व रेणूसुत्रे
- हायड्रोजन -H2
- क्लोरीन - Cl2
- ब्रोमीन - Br2
- आयोडीन - I2
- नायट्रोजन - N2
- ऑक्सिजन - O2
- पाणी - H20
- हायड्रोजन सल्फाईड - H2S
- अमोनिया - NH3
- मिथेन - CH4
- हायड्रोजन ब्रोमाइड - HBr
- हायड्रोजन फ्लोराईड - HF
- सोडियम हायड्रॉईड - NaH
- हायड्रोक्लोरिक आम्ल - HCl
- सल्फ्युरिक आम्ल - H2SO4
- नायट्रिक आम्ल - HNO3
- मॅग्नेशियम क्लोराईड - MgCl2
- अल्युमिनियम क्लोराईड - AlCl3
&-&-&-&-&-&-&
1. विविध अणूंमधील इलेक्ट्रॉन ज्यांच्यामध्ये सामावलेले असतात त्या कवचांच्या संज्ञा कोणत्या आहेत ?
उत्तर:- विविध अणूंमधील इलेक्ट्रॉन ज्यांच्यामध्ये सामावलेले असतात त्या कवचांच्या संज्ञा K, L, M, N,O,P,Q
®=®=®=®=®=®
2. सर्वात आतील कवचाची संज्ञा व क्रमांक काय आहे ?
उत्तर:- सर्वात आतील कवचाची संज्ञा K व
सर्वात आतील कवचाचा क्रमांक 1.
₹#₹#₹#₹#₹#₹#₹#₹
3. फ्लुओरीन अणूमधील इलेक्ट्रॉन ज्या कवचांमध्ये वितरित झालेले असतात त्यांच्या संज्ञा लिहा.
उत्तर:- फ्लुओरीनची संज्ञा - F
इलेक्ट्रॉन संरूपण - 2, 7
कवच K - 2 , L - 7
$=$=$=$=$
4. फ्लुओरीन अणूमधील सर्वांत बाहेरचे म्हणजे बाह्यतम कवच कोणते ?
उत्तर:- फ्लुओरीन अणूमधील सर्वांत बाहेरचे म्हणजे बाह्यतम कवच - L
€¥$€¥$€¥$€¥$
5. सोडिअम अणूमधील बाह्यतम कवच कोणते ?
उत्तर:- सोडिअम अणूमधील बाह्यतम कवच M.
₹#@₹#@₹#@₹
6.हायड्रोजन अणूमधील बाह्यतम कवच कोणते ?
उत्तर:- हायड्रोजन अणूमधील बाह्यतम कवच K.
¢^¢^¢^¢^¢^¢
संयुजा कवच :- अणूंची संयुजा त्याच्या बाह्यतम कवचाच्या इलेक्ट्रॉन संरूपणावरून ठरते. त्यामुळे बाह्यतम कवचाला संयुजा कवच म्हणतात.
संयुजा इलेक्ट्रॉन :- बाह्यतम कवचातील इलेक्ट्रॉन म्हणजे संयुजा इलेक्ट्रॉन.
-/-/-/-/-/-/-
संयुजा कशी ठरते?
- ज्या मूलद्रव्यात संयुजा इलेक्ट्रॉन संख्या चार किंवा त्यापेक्षा कमी असते त्या मूलद्रव्याची संयुजा त्यातील संयुजा इलेक्ट्रॉन संख्येएवढी असते.
- ज्या मूलद्रव्यात चार किंवा त्याहून अधिक इलेक्ट्रॉन असतात तेव्हा अष्टक पूर्ण होण्यासाठी जितके इलेक्ट्रॉन कमी असतात, ती उणीवेची संख्या म्हणजे त्या मूलद्रव्याची संयुजा असते.’’
--------++------
*जपून ठेवणं महत्वाचं.**मग ती सुगंधी फुलं असो, किंवा आयुष्य सुगंधीत करणारी माणसं...*🎸 *आपला दिवस आनंदी जावो.*🎷
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा